Theo hãng bảo mật Trend Micro, điện thoại thông minh (smartphone) Android của bạn đang là mục tiêu của hàng triệu ứng dụng giả mạo, chực chờ thâm nhập đánh cắp dữ liệu
Ứng dụng độc hại giả mạo nhằm đánh lừa người dùng smartphone Android cài đặt, đánh cắp dữ liệu hay gửi tin nhắn thu phí... - Ảnh minh họa: Internet
Nghiên cứu mới nhất từ Hãng bảo mật Trend Micro, những ứng dụng giả mạo đang ngày càng nhắm đến điện thoại Android nhiều hơn. Chúng đã được ngụy trang như những ứng dụng "sạch", nhưng thực chất, chúng được thiết kế nhằm đánh cắp dữ liệu người dùng.
Khảo sát từ Trend Micro bắt đầu từ việc thử nghiệm với 50 ứng dụng (app) miễn phí hàng đầu trên chợ ứng dụng Google Play Store. Kết quả Trend Micro phát hiện có đến 77% trong 50 ứng dụng miễn phí hàng đầu đều có phiên bản giả mạo. Những ứng dụng giả mạo được thiết kế có giao diện gần giống phiên bản thật với những chức năng tương tự, nhưng luôn kèm thêm chức năng gây hại khi được người dùng cài đặt. Chúng cũng thường được đặt tên gần giống với ứng dụng thật, mạo danh qua mặt nạn nhân mất cảnh giác.
“Chúng tôi đã theo dõi hoạt động của các ứng dụng mã độc hoặc ứng dụng có nguy cơ rủi ro cao trong gần 5 năm. Người dùng ngày càng dễ gặp phải nguy cơ để lọt các ứng dụng này vào thiết bị và nghĩ chúng là ứng dụng hợp pháp”, JD Sherry, Phó chủ tịch công nghệ và các giải pháp tại Trend Micro cho biết.
Trend Micro cho biết, đã phân tích 890.482 ứng dụng giả mạo trong một cuộc điều tra được thực hiện vào tháng Tư. Hơn phân nửa chúng được xác định có chứa mã độc, với 59.185 là phần mềm quảng cáo nguy hại và 394.263 là phần mềm gây hại (malware).
Mạo danh phổ biến nhất hiện nay là giả dạng các ứng dụng diệt virus, nhắm đến người dùng đang tìm một ứng dụng bảo vệ cho smartphone hay tablet của mình, lầm tưởng thiết bị được bảo vệ sau khi cài đặt nhưng rủi thay đây chính là ứng dụng độc hại. Trong một số trường hợp, các ứng dụng yêu cầu người dùng cấp duyệt các quyền hạn quản trị, cho phép ứng dụng truy cập rộng hơn vào phần mềm hệ thống và dữ liệu trên điện thoại, một số còn gây khó khăn khi người dùng muốn gỡ bỏ.
Google Play cũng để lọt
Ứng dụng giả mạo hầu hết được tội phạm mạng phát tán qua các kênh chia sẻ công cộng như diễn đàn, chợ ứng dụng của bên thứ ba, những nơi không có các cơ chế kiểm duyệt và an ninh như Google Play. Tuy nhiên, đáng lo ngại khi các chợ ứng dụng chính thống như Google Play Store vẫn để "lọt" một số ứng dụng gây hại.
Minh chứng cho nguy cơ này là ứng dụng mang tên "Virus Shield" (tạm dịch: Lá chắn virus) có mặt trên Google Play. Tội phạm mạng dùng các công cụ tự động gia tăng số lượt tải (download) lên hơn 10.000 lần và đánh giá chất lượng (rating) ở mức 4,7 sao. Đây là hai yếu tố thường được các chuyên gia bảo mật khuyên người dùng tham khảo trước khi cài ứng dụng lạ, tuy nhiên, nó vẫn bị tội phạm mạng đánh lừa.
Đã giả mạo ứng dụng diệt virus, "Virus Shield" còn thu phí 3,99 USD cho ai muốn cài đặt. Mặc dù Google đã gõ bỏ sau vài ngày có mặt trên Play Store, nhưng thời gian đó đã đủ để lừa đảo hàng ngàn người dùng Android và thậm chí trở thành một “ứng dụng trả phí hàng đầu mới” (Top New Paid) trên Play Store.
Trường hợp game "Flappy Bird" bị tác giả gỡ khỏi Google Play Store, các phiên bản giả mạo đã xuất hiện ngay lập tức. Một trong số chúng đã gửi các tin nhắn văn bản trả phí khi cài đặt vào máy nạn nhân. Hoặc trước khi BlackBerry phát hành ứng dụng BBM Messenger cho Android, một số phiên bản giả mạo cũng đã xuất hiện đã được tải về hơn 100.000 lần.
Ngày 21-7, ông Ngô Tuấn Anh - phó chủ tịch phụ trách an ninh mạng Công ty Bkav - cảnh báo về tình trạng tội phạm mạng lợi dụng tình hình căng thẳng trên biển Đông để phát tán mã độc thông qua các email bàn về chủ đề này.
Cụ thể trong thời gian gần đây, nhiều người dùng email (đặc biệt là dịch vụ Gmail của Google) nhận được thư với chủ đề “Bảo vệ vùng biển, vùng trời trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Nội dung thư gồm một tập tin văn bản kèm theo lời giới thiệu “là bản thuyết minh về bảo vệ vùng biển, vùng trời trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của tư lệnh hải quân. Xin gửi anh xem xét và nghiên cứu”. Tuy nhiên đây là một tập tin có chứa mã độc. Nếu người dùng tò mò tải về để xem thử, máy tính của họ sẽ bị lây nhiễm.
Thông qua mã độc này, tội phạm mạng có thể khai thác các dữ liệu lưu trên máy tính, đánh cắp các tài khoản, thậm chí điều khiển máy tính từ xa... mà người dùng không hề hay biết.
Theo ông Tuấn Anh, hình thức phát tán mã độc này không hề mới. Vào tháng 7-2013, Bkav cũng đã cảnh báo về một lỗ hổng trong bộ phần mềm Microsoft Office bị tội phạm mạng âm thầm khai thác từ năm 2009. Đến trước thời điểm Microsoft phát hành bản vá vào tháng 6-2013, nhiều người dùng tại Việt Nam có thể đã trở thành nạn nhân mà không hề hay biết, bất kể vẫn thường xuyên cập nhật các bản vá lỗi của nhà sản xuất. Đó là một lỗ hổng nghiêm trọng khiến người sử dụng có thể bị theo dõi, đánh cắp, thay đổi dữ liệu...
Ông Tuấn Anh cảnh báo người dùng phải hết sức cảnh giác trước các email lạ nói về các sự kiện nóng đang diễn ra hiện nay như: biển Đông, máy bay Malaysia..., đồng thời tiến hành cài đặt, nâng cấp các phần mềm diệt virút, bản vá bảo mật...
Giám đốc điều hành Microsoft Satya Nadella xác nhận Microsoft đang hợp nhất tất cả các phiên bản hệ điều hành Windows, Windows Phone hay Xbox thành một nền tảng Windows đồng nhất.
Giám đốc điều hành (CEO) Microsoft Satya Nadella - Ảnh: NBC News
Tuyên bố trên đã được dọn đường bằng công cụ "Holy Grail" hay "Universal Windows Apps" được Microsoft giới thiệu tại hội nghị phát triển Microsoft vào tháng 4, giúp các lập trình viên chỉ xây dựng ứng dụng một lần và nó có thể chạy trên các nền tảng của Microsoft như Windows (PC, tablet), Windows Phone 8 (smartphone), Xbox (console).
"Chúng tôi sẽ hợp nhất các nền tảng thương mại, nhà phát triển, và chợ ứng dụng của chúng tôi", Satya Nadella tuyên bố trong buổi công bố doanh thu quý ngày 23-7.
"Điều này có nghĩa rằng một hệ điều hành cho tất cả các kích cỡ màn hình. Chúng tôi sẽ sắp xếp các phiên bản kế tiếp của Windows từ ba hệ điều hành thành một hệ điều hành đồng nhất cho tất cả kích cỡ màn hình", CEO Microsoft Satya Nadella cho biết.
"Trong quá khứ, chúng tôi có nhiều nhóm làm việc trên các phiên bản Windows khác nhau. Giờ đây, chúng tôi chỉ có một đội ngũ với một mô hình chung. Điều này giúp chúng tôi mở rộng quy mô, tạo ra Universal Windows Apps (Các ứng dụng Chung cho Windows - pv)".
Dưới thời CEO Steve Ballmer, Microsoft có nhiều hệ điều hành nhưng chúng không phải lúc nào cũng có thể chạy các ứng dụng của nhau. Điều này không hề xa lạ với người dùng Windows hay Windows Phone, và "cơn đau đầu" của giới lập trình viên phát triển phần mềm ứng dụng cho Windows trước đây.
Apple, đối thủ lớn của Microsoft, vẫn còn phân chia làm hai nền tảng gồm iOS là hệ điều hành cho các thiết bị di động như iPhone, iPad, iPod Touch, và Mac OS, hệ điều hành dành cho các dòng máy Mac (Macbook, iMac..). Trong các phiên bản nâng cấp phát hành gần đây, iOS và Mac OS X có sự "vay mượn" giao thoa tính năng của nhau.
Giới phân tích cho rằng đây là bước tiến quan trọng của Microsoft và cả giới lập trình viên. Windows đang là hệ điều hành có lượng người dùng đông đảo nhất hiện nay.
Những hình ảnh được cho là của phiên bản thử nghiệm Windows 9 bắt đầu rò rỉ trên mạng, tuy nhiên, chưa nhiều thông tin liên quan đến "hợp nhất nền tảng" trong phiên bản này ngoài các yếu tố như đưa nút Start trở lại với giao diện cải tiến, cho phép ứng dụng Metro chạy trong giao diện Desktop.
Hình ảnh được cho là rò rỉ về Windows 9, với giao diện mới của nút Start - Ảnh: ExtremeTech
Nhịp sống số trích đăng câu chuyện về hành trình truy lùng dấu vết một hacker Trung Quốc, được tường thuật một cách tỉ mỉ, ly kỳ và kịch tính như một bộ phim Hollywood qua lời kể của Hãng bảo mật Mỹ CrowdStrike.
Chân dung Chen Ping - Ảnh: Time
Theo dấu Chen Ping
Trên mạng Internet có rất nhiều hình ảnh của Chen Ping. Trong một tấm cậu đang "ngốn" bánh ngọt tại một bữa tiệc sinh nhật. Ở một ảnh khác, người ta lại thấy cậu đứng cười trước bức tường phủ đầy hoa trường xuân.
Ảnh: Time
Chen cũng thường chụp phòng ở tập thể của mình với những vỏ chai rượu lăn lóc trên mặt bàn bên cạnh một chậu cây; quần áo treo phơi ngay trong góc phòng. Trong vườn cậu chụp ảnh bạn gái mình, một thiếu nữ có nụ cười dễ mến.
Mọi tấm ảnh đều gợi tò mò, bởi theo các nhà nghiên cứu tại Hãng bảo mật Internet CrowdStrike, Chen Ping khi đó được xem như một trong những chiến binh giấu mặt của một cuộc chiến ảo đang leo thang. Chàng thanh niên Thượng Hải 35 tuổi này đã để lại một chuỗi dấu vết và ảnh chụp mà nhóm nghiên cứu nhận định được xuất phát từ một bản doanh của... quân đội Trung Quốc. Nơi đây, một nhóm hacker Trung Quốc thân chính phủ đã và đang tấn công những công ty viễn thông và vệ tinh của Mỹ trong ít nhất bảy năm qua.
CrowdStrike đặt cho nhóm hacker của Chen danh xưng "Putter Panda".
Cảnh sinh hoạt của bạn bè Chen Ping, tất cả đều thuộc đơn vị 61486 - Ảnh: Time
Còn với Trung Quốc, những hacker này chỉ được biết đến trên danh nghĩa đơn vị 61486, trực thuộc quân đội nước này và từng được Chính phủ Hoa Kỳ – trong bài phỏng vấn trên tạp chí Time – chính thức quy trách nhiệm cho nhiều vụ tấn công mạng nhằm vào các doanh nghiệp của mình. Project 2049, nhóm tư duy (think-tank) có trụ sở đặt tại Arlington, bang Virginia này từng chỉ đích danh đơn vị 61486 là những kẻ đứng đằng sau nhiều vụ can thiệp vào đường truyền cũng như đánh cắp dữ liệu ảnh chụp từ vệ tinh Mỹ.
Tuy vậy, chỉ đến khi các chuyên gia tại CrowdStrike bám theo hacker Chen Ping, thế giới mới có "dịp" chứng kiến những bí mật chưa từng có tiền lệ của một trong những đơn vị "chiến binh điện tử" khét tiếng nhất quân đội nhân dân Trung Quốc. Đầu tiên, CrowdStrike chú ý đến những tên miền từ xa (remote web domain) được sử dụng để chỉ đạo và kiểm soát các mã độc (malware) trên những máy tính bị lây nhiễm. Mọi tên miền trang web đều phải được đăng ký từ trước, và CrowdStrike phát hiện nhiều tên miền trong đó đều được đăng ký dưới cùng một địa chỉ e-mail.
Vỏ quýt dày, móng tay nhọn
Tuy nhiên, "mẻ cá" lớn thật sự chính là việc phát hiện "cpyy", nickname ai đó đã đăng ký một số lượng lớn tên miền này. Liền sau đó, nhóm chuyên gia bèn giăng một cái lưới để tóm "cpyy", bắt đầu bằng việc truy ngược nguồn của bốn chữ cái này đến một trang blog cá nhân được đăng ký dưới cái tên "Chen". Theo hồ sơ của "Chen", được viết toàn bằng tiếng Trung, nhân vật này sinh ngày 25-5-1979, đang làm việc trong ngành "cảnh sát/quân đội".
Một trang blog khác của "cpyy" cũng hiển thị ngày tháng năm sinh tương tự và cho biết chủ nhân đang sống tại thành phố Thượng Hải. Trên blog này mang dòng tiêu đề: "Nghĩa vụ người lính là bảo vệ đất nước, chừng nào đất nước ta còn an toàn, chừng ấy quân đội ta xuất sắc". Đến lúc này, nhóm điều tra của Adam Meyers (trưởng ban tình báo của CrowdStrike) đã có thể khẳng định cả hai nhân vật mang họ "Chen" này đều chỉ là một người, song thế vẫn chưa đủ để chứng minh cậu ta làm việc cho PLA (viết tắt của quân đội Trung Quốc).
Hình chụp những chảo vệ tinh Chen Ping vô tình để lộ trên blog cá nhân - Ảnh: Time
Trong quá trình lùng sục những dữ liệu công khai trên mạng của Chen Ping, các chuyên gia bắt đầu tìm thấy nhiều tấm ảnh của cậu chụp bằng máy Nikon. Cậu có một album trên trang Picassa, mà vài tấm trong đó trùng khớp với những ảnh đăng blog cá nhân của mình. Theo Meyers, nội dung những bức ảnh cho thấy Chen không phải một hacker hoạt động đơn độc. Chẳng hạn, người ta nhìn thấy mũ của binh sĩ quân đội Trung Quốc trong một bức ảnh, hoặc những chảo vệ tinh trong một số bức ảnh khác, chụp tại những vị trí được Chen đánh dấu là "văn phòng".
Tòa nhà cao nhất màu trắng là đại bản doanh của đơn vị 61486, đơn vị tác chiến điện tử trực thuộc quân đội Trung Quốc - Ảnh: Time
Một lần khi đăng ký thông tin cho một trong những tên miền trang web chứa mã độc của mình, Chen đã sử dụng địa chỉ thật của tòa nhà nơi cậu đang sống, vốn nằm gần những chảo vệ tinh (từng xuất hiện trong những bức ảnh) tại thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Kết quả phân tích những bức ảnh chụp của Chen cũng cho ra kết quả trùng khớp. Đó chính là nơi đóng quân của đơn vị 61486 thuộc quân đội Trung Quốc, nơi Chen đang phục vụ.
CrowdStrike, họ là ai?
CrowdStrike là một phần trong cộng đồng ngày một gia tăng của những doanh nghiệp công nghệ trẻ bao gồm FireEye, Sourcefire, OpenDNS và nhiều cái tên khác, vốn đang ngày đêm khẳng định mình nhằm thu lời từ thị trường bảo mật Internet có giá trị lên đến 67 tỷ USD. Công việc của những công ty này là theo dõi dấu vết những hacker "quốc doanh" như đơn vị 61486 của Chen Ping, bên cạnh đấu tranh chống tội phạm điện tử nói chung, và quan trọng nhất: lường trước và chuẩn bị đương đầu với những đợt tấn công mạng trước khi chúng diễn ra. Theo hãng nghiên cứu Gartner, ngành công nghiệp bảo mật mạng được dự báo tăng trưởng lên thành 86 tỉ USD vào năm 2016.
Thật vậy, khi việc đối phó với những hacker "quốc doanh" được tính luôn vào chi phí hoạt động của nhiều công ty Hoa Kỳ, giới nghiên cứu bảo mật cũng nhờ thế mà kiếm lời thông qua "dịch vụ" theo dõi và điều tra dấu vết mà những hacker này để lại sau mỗi cuộc tấn công.
Những công ty như CrowdStrike cho biết họ là tuyến phòng thủ vòng ngoài cho tài sản trí tuệ của giới doanh nghiệp Mỹ. "Đây là mặt trận diễn ra theo thời gian thực. Chúng tôi có khả năng thấy rõ những gì chúng sắp làm, nơi chúng sắp đến và ngăn chặn trước khi chúng diễn ra".
Mặt trận ảo
Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (Center for Strategic and International Studies - CSIS), nếu chỉ xét riêng về số lượng tài sản trí tuệ bị mất cắp, tổn thất do tội phạm Internet gây ra đối với các doanh nghiệp Mỹ ước tính lên đến 30 tỉ USD mỗi năm, và vẫn chưa bao gồm chi phí khắc phục hậu quả và khôi phục dữ liệu đi kèm sau đó. Chỉ trong năm 2013, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã thông báo cho 3.000 doanh nghiệp Hoa Kỳ biết họ đã bị tấn công mạng bởi hacker nước ngoài nói chung, và hacker Trung Quốc nói riêng. "Trung Quốc không ngừng sử dụng các chiến dịch tấn công mạng để đánh cắp thông tin, dữ liệu và tài sản trí tuệ thuộc về những doanh nghiệp Mỹ với mục đích đem về lợi thế cạnh tranh cho các công ty trong nước họ", một quan chức cấp cao giấu tên trả lời phỏng vấn tờ Time.
Dĩ nhiên, cuộc chiến ảo này không chỉ thuộc về một phía. Bản thân người Mỹ từng can thiệp thô bạo đến chương trình hạt nhân của Iran trong vụ mã độc Stuxnet đầy tai tiếng từ năm 2009-2010. Sau đó, điệp viên đào tẩu Edward Snowden làm rúng động thế giới khi tiết lộ việc Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA) đã và đang nghe lén, đọc trộm dữ liệu của rất nhiều cá nhân và tập thể khắp thế giới với lý do bảo vệ lợi ích nước Mỹ.
Quay lại chủ đề chính, tuy theo dõi đơn vị 61486 đã lâu, song CrowdStrike chỉ thật sự tiến hành "cuộc chiến" của mình sau khi Chính phủ Trung Quốc thẳng thừng bác bỏ những cáo buộc tấn công mạng của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ. Theo phía Mỹ, trước đó từ năm 2007, đơn vị 61486 đã bắt đầu khai thác những lỗ hổng an ninh có sẵn bên trong hệ điều hành Windows và các phần mềm của Adobe, song song với việc hack vào cơ sở dữ liệu các công ty viễn thông và vệ tinh.
Nhiều cá nhân, doanh nghiệp đã chịu nhiều thiệt hại vì thông tin của họ bị đối thủ cạnh tranh hoặc kẻ xấu xâm nhập (hoặc nghe lén).
Huỳnh Phước Thọ (bìa phải) trao đổi nghiệp vụ cùng các đồng nghiệp tại Athena - Ảnh: Đ.Thiện
Từ đó xuất hiện một loại dịch vụ công nghệ mang tên thám tử an ninh mạng nhằm giúp điều tra nhanh những sự việc này.
Thông tin cá nhân, bí mật doanh nghiệp luôn là vấn đề nhạy cảm trong thời buổi công nghệ thông tin. Nó càng đáng quan tâm hơn khi xuất hiện dịch vụ thám tử an ninh mạng.
Phá án công nghệ
Phải đảm bảo bí mật thông tin
Theo quy định tại điều 13 Luật công nghệ thông tin thì tổ chức, cá nhân có quyền tiến hành các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin theo quy định pháp luật để phục vụ cho hoạt động của mình. Do đó, việc cung cấp dịch vụ thám tử an ninh mạng như trên là phù hợp với quy định pháp luật. Đồng thời, trong thời buổi công nghệ thông tin như hiện nay, khi mà có nhiều tổ chức, cá nhân lợi dụng công nghệ thông tin để phá hoại, xâm nhập trái phép dữ liệu điện tử của cá nhân, tổ chức khác thì tôi cho rằng việc ứng dụng dịch vụ quản trị an ninh mạng với các nội dung công việc như trên là rất cần thiết.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng việc tiến hành các hoạt động trong gói dịch vụ thám tử an ninh mạng này phải tuân thủ các quy định pháp luật về quyền bí mật đời tư của các cá nhân, trong đó có người lao động trong công ty, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu (phó chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM)
Năm 2013, một công ty xây dựng tại quận 3, TP.HCM, bỗng nhiên thất bại trong năm dự án liên tiếp vào tay các đối thủ trực tiếp. Đây là điều chưa từng xảy ra trong suốt mười năm hoạt động của công ty. Do đặc thù là công ty xây dựng nên thường xuyên trao đổi với khách hàng bằng email các bản thiết kế, dự toán chi phí thực hiện dự án... Nghi ngờ thông tin, kế hoạch kinh doanh bị lộ ra ngoài dẫn đến các thất bại liên tục, họ đã nhờ đến dịch vụ thám tử an ninh mạng tìm hiểu nguyên nhân.
Sau một tháng điều tra, thám tử an ninh mạng phát hiện hệ thống máy tính của công ty đã bị cài mã độc cho phép xâm nhập từ bên ngoài vào hệ thống máy tính nội bộ của công ty. Mã độc này do một nhân viên cũ của công ty cài đặt trước khi nghỉ. Nhân viên đó hiện đang làm việc tại công ty mới là đối thủ cạnh tranh trực tiếp nên đã thực hiện những xâm nhập để lấy thông tin. Đây là nguyên nhân khiến các thông tin chào giá và thiết kế vừa gửi cho chủ đầu tư bằng email thì trong vòng vài giờ sau đã có ở công ty đối thủ.
Tháng 9-2011, một quỹ đầu tư nước ngoài khá lớn có văn phòng tại TP.HCM cũng bị mất thông tin nội bộ (gồm các kế hoạch kinh doanh, huy động vốn, triển khai đầu tư) vào tay đối thủ cạnh tranh. Kế hoạch kinh doanh vừa đưa ra trong cuộc họp nội bộ ban quản trị thì trong một thời gian ngắn đã bị lộ, và đối thủ cạnh tranh biết rõ kế hoạch sắp triển khai của quỹ. Sự việc không những gây thiệt hại cho quỹ hàng triệu USD mà còn tạo sự nghi ngờ lẫn nhau giữa các thành viên trong ban quản lý quỹ.
Trước tình hình đó, ban quản lý quỹ đã nhờ thám tử an ninh mạng tìm hiểu nguyên nhân tại sao dữ liệu nội bộ bị rò rỉ ra bên ngoài. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, thám tử đã phát hiện hệ thống mạng WiFi có lỗ hổng nghiêm trọng. Lỗ hổng này cho phép đối tượng bên ngoài có thể xâm nhập hệ thống mạng LAN (nội bộ) của quỹ và từ đây có thể đánh cắp các dữ liệu từ máy tính của ban quản lý (trong đó có các kế hoạch kinh doanh).
Nhạy cảm
Mặt tích cực của dịch vụ an ninh mạng là giúp người dùng là cá nhân, doanh nghiệp tìm, phát hiện những đối tượng, kẻ xấu ở ngoài hoặc có thể trong chính đơn vị đang âm thầm theo dõi, thu thập hoặc tìm cách đánh cắp các thông tin mật liên quan đến công việc, hoạt động của tổ chức thông qua Internet, từ đó giúp cá nhân, tổ chức có biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời. Tuy nhiên, đối tượng cung cấp dịch vụ lại là những công ty, doanh nghiệp về an ninh mạng, không phải là cơ quan chức năng của nhà nước, do đó sẽ dẫn đến nhiều vấn đề nhạy cảm liên quan đến việc xâm nhập thông tin cá nhân của người dùng, bí mật kinh doanh của công ty.
Ông Võ Thái Lâm, giám đốc điều hành Công ty tin học Lạc Tiên, chia sẻ: “Mặc dù biết nhu cầu về dịch vụ an ninh mạng hiện nay khá nhiều và sẽ rộng hơn trong tương lai, nhưng sự e ngại, nghi ngờ của khách hàng khi có ý định nhờ đến dịch vụ của chúng tôi là hoàn toàn dễ hiểu. Hiện những đơn vị cung cấp dịch vụ an ninh mạng như chúng tôi hoạt động chủ yếu bằng uy tín và thương hiệu mình đã tạo dựng được. Tất nhiên các dịch vụ an ninh mạng đều phải có quy trình cụ thể và rõ ràng để đảm bảo quyền lợi của khách hàng”.
Ông Võ Đỗ Thắng, giám đốc Trung tâm đào tạo và an ninh mạng Athena, giải thích: “Việc người dùng nghi ngờ các dịch vụ thám tử an ninh mạng lợi dụng cung cấp thông tin về tổ chức, cá nhân khác là hoàn toàn có cơ sở và tôi đã gặp nhiều câu hỏi thế này. Tuy nhiên, phần lớn khách hàng đến với chúng tôi đều đã bị mất dữ liệu, hệ thống máy tính doanh nghiệp của họ đã bị cài đặt mã độc để thực hiện nghe lén hoặc thực hiện xâm nhập trái phép từ bên ngoài vào để lấy cắp dữ liệu. Điều này có nghĩa là dữ liệu của họ đã bị lộ ra bên ngoài nhưng họ không biết nguyên nhân tại sao. Và doanh nghiệp nhờ dịch vụ chúng tôi tìm ra nguyên nhân mất và đưa ra những giải pháp kỹ thuật để bảo mật hơn cho hệ thống của họ trong tương lai. Tất nhiên để thực hiện và tạo niềm tin cho khách hàng, chúng tôi phải có những nguyên tắc và hợp đồng bảo mật thông tin khách hàng, đền bù cho khách hàng nếu chúng tôi vi phạm hợp đồng”.
ĐỨC THIỆN
Thám tử an ninh mạng là ai?
Huỳnh Phước Thọ (27 tuổi) - người đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện mã độc đã được cài lén trong hệ thống máy tính công ty xây dựng nêu trong bài viết - là thành viên đội ngũ thám tử an ninh mạng Athena, trưởng thành từ môi trường đào tạo của chính trung tâm.
Trong vụ làm thám tử điều tra giúp công ty xây dựng nói trên, Thọ được phân công nhiệm vụ giám sát các thông tin ra/vào tại hệ thống mạng doanh nghiệp, dò tìm các lỗ hổng, dò tìm mã độc được cài để nghe lén trong hệ thống mạng để ghi nhận làm bằng chứng cung cấp cho doanh nghiệp chuyển cho cơ quan chức năng.
Với sự kiên trì của mình, Thọ đã phát hiện mã độc được cài lén trong máy tính của một nhân viên cũ. Từ đó giúp Athena khám phá nguyên nhân doanh nghiệp bị lộ thông tin ra ngoài là do nhân viên cũ đã cài đặt mã độc cho phép xâm nhập hệ thống máy tính từ bên ngoài.
Theo ông Võ Đỗ Thắng, một thám tử an ninh mạng trước nhất phải có kiến thức về quản lý mạng và đã được đào tạo qua các chương trình an ninh mạng với các chứng chỉ chuyên ngành. Cá nhân đó còn phải trải qua ít nhất ba năm kinh nghiệm làm quản lý hệ thống mạng, an ninh mạng ở doanh nghiệp.
Đặc biệt, đây là nghề rất nhạy cảm vì dễ đụng chạm đến thông tin cá nhân cũng như các quy định của pháp luật, do đó người làm thám tử an ninh mạng phải có đạo đức nghề nghiệp và phải thường xuyên cập nhật những nghị định, quy định, các điều luật của Chính phủ về phòng chống tội phạm công nghệ cao...
Ngày 18/6/2014, Công ty Amazon giới thiệu điện thoại mới mang tên Fire Phone. Dù thành công hay thất bại trong tương lai, Fire Phone đánh dấu bước tiến thực sự quan trọng của điện thoại thông minh.
Sau nhiều lời đồn đại trong một năm qua, cuối cùng điện thoại đầu tiên của Công ty Amazon đã xuất hiện với tên gọi ấn tượng: Fire Phone. Nhưng khác với tin đồn hào hứng về điện thoại 3D của Amazon trước đây, Fire Phone không phải là điện thoại tạo ảnh nổi như máy trò chơi cầm tay Nintendo 3DS. Fire Phone tạo ảnh 3D theo nghĩa khác: khi nghiêng ngó điện thoại, thay đổi góc nhìn màn hình, người dùng thấy được vật thể hiển thị trên màn hình ở những góc cạnh khác nhau. Amazon gọi đó là chức năng Dynamic Perspective (DP - phối cảnh động). Vốn là người yêu thích vật lý, Jeff Bezos - người sáng lập, đồng thời là giám đốc điều hành Amazon - dành thời gian đáng kể trong buổi giới thiệu Fire Phone để giảng giải cách thức nhận biết vị trí của đầu người dùng, nhận biết góc nhìn của người dùng đối với màn hình. Fire Phone dùng bốn ống kính mặt trước để quan sát người dùng. Trình bày với giới truyền thông cả công thức toán học để xác định tư thế của điện thoại so với điểm nhìn của người dùng, Bezos tỏ ra thích thú đặc biệt với kết quả nghiên cứu đã tạo nên chức năng DP.
Jeff Bezos giới thiệu điện thoại Fire Phone (Seattle, 18/6/2014).
Không chỉ tạo ảnh 3D, chức năng DP thiết lập cách thức tương tác mới với người dùng. Người dùng có thể quay ngửa điện thoại (trục quay là cạnh dưới Fire Phone) khi muốn trang mạng trôi lên trong trình duyệt. Người dùng có thể quay ngang điện thoại (trục quay là cạnh bên) để thấy các trình đơn xổ ra từ cạnh bên màn hình. Bezos nhấn mạnh: cách thức giao tiếp mới cho phép người dùng điều khiển điện thoại dễ dàng bằng một tay. Với động tác xoay cổ tay khi cầm điện thoại, người dùng có thể không cần đến tay kia để chọn lựa trên màn hình cảm ứng. Do chức năng DP tạo thêm bậc tự do cho điện thoại, Bezos mời gọi những người làm phần mềm chuyển đổi ứng dụng trên hệ điều hành iOS hoặc Android thành ứng dụng trên hệ điều hành Fire OS của Fire Phone, phát triển ứng dụng loại mới, giao tiếp với người dùng theo cách mới. Chức năng Firefly nhận biết hình ảnh qua ống kính mặt sau của Fire Phone cũng tạo ấn tượng không kém chức năng DP. Khi người dùng bấm nút Firefly ở cạnh bên, Fire Phone nhận biết vật thể trước mắt người dùng, liên lạc với máy chủ của Amazon để cung cấp thông tin về vật thể đó. Hình ảnh được nhận biết có thể là mọi thứ: hình ảnh trên sách, trên vỏ hộp, các loại nhãn hiệu, số điện thoại trên trang giấy, mã vạch một chiều UPC, mã vạch hai chiều QR,... Trong danh sách kết quả nhận biết của Firefly thường có mục chọn liên quan đến hàng hóa của Amazon. Chẳng hạn, khi Fire Phone "nhìn thấy" bìa sách, người dùng có thể nhanh chóng chọn mua sách ở Amazon. Không chỉ có sách, từ lâu Amazon đã trở thành nhà bán lẻ quy mô lớn với đủ loại mặt hàng. Chức năng Firefly của Fire Phone còn có khả năng nhận biết âm nhạc (tương tự ứng dụng Shazam). Nhờ vậy, khi "nghe thấy" bài nhạc nào đó, Fire Phone có thể giới thiệu người dùng mua bài nhạc ấy từ Amazon. Fire Phone có thể giới thiệu những phim, những chương trình truyền trình có liên quan đến bài nhạc ấy để người dùng tiếp tục... mua "tất tần tật" từ Amazon. Với chức năng Firefly, điện thoại Fire Phone trở thành "máy bán hàng" của Amazon! Dù có ý kiến chê trách tính "thực dụng" của Amazon, không thể phủ nhận Fire Phone là loại "điện thoại mua sắm" đầu tiên, được chế tạo chủ yếu để mua sắm. Fire Phone đắc dụng khi người dùng dạo qua các gian hàng, cần nhanh chóng so sánh giá cả các mặt hàng ở trước mắt và ở... Amazon.
Điện thoại Fire Phone.
Theo thăm dò của công ty phân tích thị trường comScore, hiện nay 86% việc mua sắm trực tuyến được thực hiện trên máy tính cá nhân. Đó là điều dễ hiểu vì máy tính cá nhân có màn hình lớn, thuận tiện cho việc tìm kiếm và ngắm nghía sản phẩm. Với Fire Phone, dường như Amazon muốn thay đổi tình trạng này. Do điện thoại là vật bất ly thân của người dùng, có lẽ Amazon tin rằng việc tham gia vào thị trường điện thoại thông minh (mà nhiều người cho rằng đã bão hòa!) vẫn đem lại lợi ích cho Amazon vì bán được nhiều hàng hơn. Có lẽ người mua Fire Phone sẽ là người từng mua hàng trực tuyến ở Amazon trên máy tính cá nhân, người từng tin tưởng vào tính bảo mật của Amazon. Amazon hiện có sẵn thông tin tài khoản của hơn phân nửa dân số Mỹ và có được lòng tin quý giá của hệ thống ngân hàng. Với thủ tục thanh toán đơn giản, có lẽ Amazon sẽ thuyết phục được người tiêu dùng thanh toán qua điện thoại. Cho đến nay, thanh toán qua điện thoại vẫn là lĩnh vực trì trệ vì nhiều nguyên nhân, trong đó có nỗi lo về tính bảo mật. Cũng như máy tính bảng Kindle Fire, Fire Phone là thiết bị thụ hưởng nội dung số. Người mua Fire Phone được tặng một năm dịch vụ Amazon Prime. Prime cung cấp một lượng khá lớn phim và nhạc cho người dùng. Theo nhà bình luậnJan Dawson, với phí dịch vụ 100 USD mỗi năm, Prime thực ra không có lãi. Dawson dẫn ra số liệu cho thấy người dùng dịch vụ Prime mua mọi loại hàng ở Amazon nhiều hơn người bình thường. Có lẽ bản thân dịch vụ Prime cũng chỉ là phương tiện "dẫn dụ" người tiêu dùng đến với mọi loại hàng hóa ở Amazon. Nhưng khác với máy tính bảng Kindle Fire, giá bán Fire Phone không có tính "dẫn dụ". Fire Phone có giá ngang ngửa với iPhone 5S (750 USD) và Samsung Galaxy S5 (700 USD)! Đó thực sự là điều bất ngờ. Giới truyền thông từng chờ đợi Amazon tham gia thị trường điện thoại thông minh với chiến lược giá rẻ, như đã làm đối với máy tính bảng Kindle Fire. Tạp chí Forbes (19/6/2014) khẳng định chắc chắn Fire Phone sẽ thất bại vì bốn lý do: 1. Giá cao: Với giá 650 USD (nếu không có hợp đồng hai năm với nhà mạng), Fire Phone khó lòng cạnh tranh với Nexus 5 (400 USD) của Google. Trong khi đó, máy tính bảng Kindle Fire dù có giá rẻ, chỉ chiếm được 2% thị phần, theo công ty nghiên cứu thị trường IDC. 2. To và nặng: Fire Phone to và nặng nhất so với các điện thoại cùng mức giá. 3. Không có khác biệt: Chức năng DP và Flyfire được xem là chưa đủ tạo ra sự khác biệt. Nhiều ý kiến dự đoán Amazon rốt cuộc cũng phải tạo ra ứng dụng Firefly trên các loại điện thoại khác. 4. Ít ứng dụng: Kho ứng dụng Amazon App Store chỉ có 240.000 ứng dụng, thua xa Apple iTunes và Google Play. Từ đó, Forbes kết luận rằng Fire Phone là sai lầm lớn nhất của Bezos, nối tiếp sai lầm của... Mark Zuckerberg khi muốn tạo ra điện thoại chuyên dùng cho Facebook. Sau một năm, thị trường sẽ cho lời đáp về dự đoán của Forbes. Trong khi điểm xuất phát của Apple là nhà sản xuất phần cứng, điểm xuất phát của Microsoft là nhà sản xuất phần mềm, Amazon là trường hợp đặc biệt về một công ty công nghệ có bản chất của một nhà bán lẻ. Với Fire Phone, ít nhất Amazon cho thấy nhà bán lẻ có thể sáng tạo công nghệ. Có lẽ Bezos dùng Fire Phone như một "cú hích" mạnh mẽ để triển khai, để phổ biến giải pháp mới của Amazon, giống như vai trò của điện thoại Nexus đối với Google.
Sau khi Kaspersky giới thiệu phiên bản trình diệt virus mới, Bitdefender cũng tung ra Total Security 2015 với nhiều nâng cấp đáng giá.
Giao diện Bitdefender Total Security 2015 có chút thay đổi so với phiên bản trước, các tính năng Quick Scan, Update, Safepay, Optimize được trưng ngay mặt tiền cho bạn thực thi nhanh chỉ với một cú nhấn chuột. Những nhóm tính năng khác được phân loại trong ba mục lớn Protection, Privacy vàTools.
Bitdefender’s Wallet có nhiều cả tiến mới như tự động điền thông tin người dùng, mật khẩu, số thẻ tín dụng,… khi thanh toán trực tuyến. Tính năng Vulnerability Scanner hỗ trợ dò tìm các lỗi bảo mật trên hệ thống đồng thời cung cấp liên kết cho bạn tải và cài đặt những bản vá cần thiết. Bitdefender Profiles có thể nhận biết khi nào bạn làm việc, chơi game, xem phim,… để chặn các pop-up, thông báo phiền nhiễu. Tiện ích OneClick Optimizer sẽ giúp bạn tăng tốc Windows, giải phóng không gian đĩa cứng trong một click.
Ngoài ra, bộ lọc thư rác Antispam cũng đã chuyển đổi cơ chế hoạt động dựa theo công nghệ “đám mây”, cải thiện độ chính xác và ngăn chặn các mối đe dọa tốt hơn. Tải Bitdefender Total Security 2015 tại đây (dung lượng 6,7MB, bản cài trực tuyến), tương thích Windows XP/Vista/7/8.
